{"id":1142,"date":"2020-08-20T00:37:42","date_gmt":"2020-08-19T21:37:42","guid":{"rendered":"https:\/\/dijitalis.com\/blog\/?p=1142"},"modified":"2021-08-02T20:16:11","modified_gmt":"2021-08-02T17:16:11","slug":"excele-mahkum-edilmek-odul-mu-ceza-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dijitalis.com\/blog\/excele-mahkum-edilmek-odul-mu-ceza-mi\/","title":{"rendered":"Excel\u2019e mahkum edilmek; \u00f6d\u00fcl m\u00fc, ceza m\u0131?"},"content":{"rendered":"<p>Bu makalemde neden \u00e7ok say\u0131da fabrikan\u0131n \u00fcretimlerini Excel \u00fczerinden planlad\u0131klar\u0131n\u0131 ve neden bu durumun s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemez oldu\u011funa de\u011finece\u011fim.<\/p>\n<p>Planlamac\u0131lar\u0131 ellerinde \u00e7ok say\u0131da top \u00e7evirmesi gereken jonkl\u00f6rlere benzetiyorum. \u00dczerinde envanter, kapasite, OEE, talep, m\u00fc\u015fteri memnuniyeti, i\u015fg\u00fcc\u00fc gibi etiketler yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olan bu toplar\u0131n birini bile yere d\u00fc\u015f\u00fcrmeden ince bir hat \u00fcst\u00fcnde her g\u00fcn ilerlemesi gerekiyor. Bu maharete sahip planlamac\u0131lar, e\u011fer planlama arac\u0131 olarak Excel\u2019i se\u00e7mi\u015flerse bir bildikleri vard\u0131r ve demek ki Excel bu g\u00f6revi yerine getirebilecek bir ara\u00e7t\u0131r. Do\u011fru mu? Hay\u0131r, bu \u00f6nermenin yar\u0131s\u0131 do\u011fru, yar\u0131s\u0131 yanl\u0131\u015ft\u0131r. Neyin do\u011fru, neyin yanl\u0131\u015f oldu\u011funu a\u00e7\u0131klamak isterim.<\/p>\n<p>\u00dcretim planlamac\u0131lar cephenin ileri u\u00e7lar\u0131nda \u00fcretimin zorluklar\u0131 ile g\u00f6\u011f\u00fcs g\u00f6\u011f\u00fcse \u00e7arp\u0131\u015f\u0131r. Bu sebeple de karargahta oturan subaylardan, pardon, ofislerdeki y\u00f6neticilerden \u00f6nce fark etmi\u015ftirler ki ERP sistemleri uygulanabilir bir \u00fcretim \u00e7izelgesi \u00fcretmek ve onu g\u00fcncel tutmak i\u00e7in yeterli de\u011fildir. Bu \u00f6nemli bir problemdir. Ofisteki y\u00f6neticiler \/ karargahtaki subaylar; rekabet sava\u015f\u0131nda kendilerini \u00f6ne ge\u00e7irmesi i\u00e7in ERP silah\u0131na milyonlarca lira yat\u0131r\u0131m yapm\u0131\u015flard\u0131r. Cephede \u00e7arp\u0131\u015fan planlamac\u0131lardan gelen \u201cERP ile \u00fcretim \u00e7izelgeleme yapam\u0131yoruz\u201d \u015fikayetlerine inanmakta ve kulak asmakta zorlan\u0131rlar. \u00dcretimi ne ko\u015fulda olursa olun planlamak ve y\u00fcr\u00fctmek zorunda olan planlamac\u0131lar ve fabrika y\u00f6netimi aras\u0131ndaki ileti\u015fim u\u00e7urumu ve sessizlik giderek derinle\u015fmeye ba\u015flar.<\/p>\n<p>Eline kullan\u0131\u015fl\u0131 bir ara\u00e7 verilmemi\u015f planlamac\u0131lar cephede \u00fcretim sahas\u0131n\u0131n zorluklar\u0131yla sava\u015f\u0131rken Excel kurtar\u0131c\u0131 bir melek gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcr; neredeyse bedavad\u0131r, kullanmas\u0131 kolayd\u0131r, biraz zorlamayla her \u015feyi yapabilir gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcr. Ancak bu \u015fekilde ba\u015flayan planlamac\u0131 ve Excel ili\u015fkisi zamanla bir kabusa d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr ve y\u00f6netim kademesi g\u00f6rmek istemese de bu kabus zamanla sadece planlamac\u0131lar\u0131n de\u011fil, fabrikan\u0131n bilan\u00e7osunu da etkilemeye ba\u015flar.<\/p>\n<h2>Karanl\u0131k bir cephede sava\u015fmak!<\/h2>\n<p>Bir\u00e7ok \u015firkette, \u00fcretim planlamac\u0131s\u0131n\u0131n verdi\u011fi kararlar ile fabrika bilan\u00e7osu aras\u0131nda ne kadar do\u011frudan bir ili\u015fki oldu\u011fu bilinmez. Bir \u00e7ok y\u00f6neticinin, \u00e7izelgeleme problemi ve etkilerini yeterince anlam\u0131yor olmas\u0131, planlamac\u0131lar\u0131n karanl\u0131kta sava\u015fmas\u0131na sebep olur. Cephede yaz\u0131lmakta olan say\u0131s\u0131z kahramanl\u0131k hikayesi bu karanl\u0131kta y\u00f6neticiler taraf\u0131ndan g\u00f6r\u00fclmez. Zaman\u0131nda teslimat oran\u0131n\u0131 artt\u0131rmak, ara stok seviyelerini kontrol alt\u0131nda tutmak, daha az mesai ve daha y\u00fcksek kapasite kullan\u0131m\u0131 gibi kahramanl\u0131k hikayelerindeki rol\u00fcn\u00fc planlamac\u0131 kendisi bilir, ama kimseye anlatamaz.<\/p>\n<p>Elbette yeterince zaman ve emek ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda Excel \u00fczerinden tutarl\u0131 ve ge\u00e7erli bir \u00e7izelgele olu\u015fturulabilir. Ama ayn\u0131s\u0131, bo\u015f bir duvarda sipari\u015fleri temsil eden renkli etiketleri sa\u011fa sola kayd\u0131rarak da yap\u0131labilir. Fakat problem herhangi bir \u00e7izelge \u00fcretmek de\u011fildir, problem; \u00fcretimin itirazs\u0131z uygulayabilece\u011fi kadar tutarl\u0131 bir \u00e7izelgeyi k\u0131sa zamanda \u00fcretebilmek ve sahadaki durumlara g\u00f6re s\u00fcrekli g\u00fcncel tutabilmektir. \u00dcretim sahas\u0131ndaki ani de\u011fi\u015fiklikler sebebiyle ilk t\u00fcretilen \u00e7izelge art\u0131k ge\u00e7ersiz kal\u0131r, ama gereken efor sebebiyle yenilenmeden koptu\u011fu yere kadar takip edilmeye devam edilir.<\/p>\n<p>\u00dcretim sahas\u0131nda kritik bir de\u011fi\u015fim oldu\u011funda \u00fcretim \u00e7izelgesini g\u00fcncellemek i\u00e7in gerekli zaman ve eforu anlamak i\u00e7in \u00f6ncelikle her bir de\u011fi\u015fimin domino ta\u015flar\u0131 gibi kendinden sonraki t\u00fcm \u00fcretim s\u00fcre\u00e7lerini de etkiledi\u011fini kabul etmek gerekir. Bu y\u00fczden \u00fcretim sahas\u0131ndaki bir de\u011fi\u015fikli\u011fin sadece o proses i\u00e7indeki etkisini hesaplamak yetmez, y\u0131k\u0131lan domino ta\u015flar\u0131n\u0131n t\u00fcm sistem \u00fczerindeki etkisini d\u00fc\u015f\u00fcnmek gerekir. B\u00f6yle bir u\u00e7tan uca hesaplama yapacak yetenekte bir ara\u00e7 kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 takdire bu i\u015flem saatlerce s\u00fcrebilir ki bitti\u011fi anda zaten bir ba\u015fka de\u011fi\u015fiklik sebebiyle \u00e7oktan ge\u00e7ersiz hale gelmi\u015ftir. E\u011fer siz de fabrikan\u0131zda \u00fcretim \u00e7izelgenizi haftada bir revize ediyorsan\u0131z, fabrikan\u0131z\u0131n \u00fcretim ve maliyet performans\u0131 hakk\u0131nda alarm zillerinin \u00e7ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmelisiniz.<\/p>\n<h2>\u0130leri Planlama Sistemleri bu problemin do\u011fru \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcd\u00fcr!<\/h2>\n<p>\u0130yi haber \u015fu ki yukar\u0131da bahsetti\u011fim alarm zillerini susturman\u0131n yolu var. APS (Advanced Planning and Scheduling) yani ileri \u00fcretim planlama sistemleri ile \u00e7ok kompleks i\u015fleyi\u015fe sahip bir fabrikada dahi saniyeler i\u00e7erisinde yeni bir \u00e7izelge t\u00fcretmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Herhalde de\u011fi\u015fikliklere h\u0131zl\u0131 ve do\u011fru cevap veren \u00fcreticilerin di\u011ferlerine g\u00f6re stratejik bir rekabet \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc kuraca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylersem kimse itiraz etmeyecektir.<\/p>\n<p>\u00dcretim \u00e7izelgesi, bir fabrikan\u0131n bilan\u00e7osunu bu kadar do\u011frudan etkiliyor ise Excel \u00fczerinden b\u00f6yle hayati bir i\u015fi y\u00fcr\u00fctmeyi nas\u0131l mazur g\u00f6rebiliriz? Fabrika y\u00f6neticileri art\u0131k ERP\u2019lerin s\u0131n\u0131rlar\u0131 oldu\u011funu fark etmeli ve bu konuda ne yapacaklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ba\u015flamal\u0131d\u0131r. \u015eu ilk sorular\u0131 sorarak ba\u015flayabilirler;<\/p>\n<p>ERP her i\u015fi \u00e7\u00f6zece\u011fi s\u00f6ylendiyse neden planlamac\u0131lar hala Excel kullan\u0131yor?<\/p>\n<p>Excel bu i\u015f do\u011fru bir mecra m\u0131d\u0131r?<\/p>\n<p>Excel ile kotaraca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsan\u0131z neden d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck \u00fcreticileri ERP\u2019lerine entegre ettikleri bir <a href=\"https:\/\/dijitalis.com\/blog\/aps-ileri-planlama-sistemi-nedir\/\">ileri planlama sistemi<\/a> (APS) kullan\u0131yor?<\/p>\n<p>\u00dcretim planlamac\u0131lar\u0131n \u00fcretim \u00e7izelgesini g\u00fcncellemesi saatler ve hatta g\u00fcnler s\u00fcr\u00fcyorsa, bunu saniyeler mertebesine indirecek bir sistem kullanmak fabrikan\u0131za nas\u0131l bir \u00e7eviklik kazand\u0131r\u0131r?<\/p>\n<p>Planlamac\u0131lar\u0131n g\u00f6revi problem \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra yang\u0131n\u0131 s\u00f6nd\u00fcrmek i\u00e7in su d\u00f6kmek midir, yoksa yang\u0131n ihtimalini \u00f6nceden g\u00f6r\u00fcp gidermek midir?<\/p>\n<p>\u0130lk paragrafta sordu\u011fum soruya geri d\u00f6neyim. Planlamac\u0131lar ne yapt\u0131klar\u0131n\u0131 \u00e7ok iyi bilirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00f6revleri gere\u011fi hem \u00fcretim sahas\u0131n\u0131n ger\u00e7eklerini hem de m\u00fc\u015fteri ve y\u00f6neticilerin ne beklediklerini bilirler. Excel\u2019e mahk\u00fbm edilmeden do\u011fru ara\u00e7larla desteklendiklerinde herkesi tatmin edecek \u00e7\u00f6z\u00fcmler bulacaklard\u0131r, hem de hen\u00fcz problem daha ortaya \u00e7\u0131kmadan.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu makalemde neden \u00e7ok say\u0131da fabrikan\u0131n \u00fcretimlerini Excel \u00fczerinden planlad\u0131klar\u0131n\u0131 ve neden bu durumun s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemez oldu\u011funa de\u011finece\u011fim. Planlamac\u0131lar\u0131 ellerinde \u00e7ok say\u0131da top \u00e7evirmesi gereken jonkl\u00f6rlere benzetiyorum. \u00dczerinde envanter, kapasite, OEE, talep, m\u00fc\u015fteri memnuniyeti, i\u015fg\u00fcc\u00fc gibi etiketler yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olan bu toplar\u0131n birini bile yere d\u00fc\u015f\u00fcrmeden ince bir hat \u00fcst\u00fcnde her g\u00fcn ilerlemesi gerekiyor. Bu maharete sahip &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":1143,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[149],"tags":[28],"yst_prominent_words":[],"class_list":["post-1142","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dijitalis","tag-uretim-planlama"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dijitalis.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1142","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dijitalis.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dijitalis.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dijitalis.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dijitalis.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1142"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/dijitalis.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1142\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1543,"href":"https:\/\/dijitalis.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1142\/revisions\/1543"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dijitalis.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1143"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dijitalis.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1142"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dijitalis.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1142"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dijitalis.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1142"},{"taxonomy":"yst_prominent_words","embeddable":true,"href":"https:\/\/dijitalis.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/yst_prominent_words?post=1142"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}